محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
802
آثار عجم ( فارسى )
طاقى و رواقى است و آثار محرابى در آن ديده مىشود كه عبادتگاهى بوده ؛ و در گوشهاى از آن رواق ، مزارى است كه سنگ بسيار بزرگى دارد و بر آن خطّى كه نام صاحب قبر باشد ، نقر نشده ؛ جز اينكه بالاى سرش ، به خطّ ثلث نوشته : كلّ من عليها فان و يبقى وجه ربّك ذى الجلال و الاكرام . مشهور است كه آن ، قبر « مشرقى » است كه يكى از مشايخ عرفاست . اگرچه بر ما مجهول است كه قبر كه باشد ، ولى از قرائن كه صاحبان تذكره و غيرهم ذكر كردهاند و نشانه دادهاند « 1 » ، بايد قبر خواجوى كرمانى باشد و جماعتى كثيره هم ، اعتقادشان همين است و اينكه برخى او را مشرقى مىدانند ، ظاهرا اصلى نداشته باشد . سنگ قبر خواجو ، ( به نقل از كتاب بناهاى تاريخى و آثار هنرى در جلگهء شيراز ) خواجوى كرمانى ( 98 ) : ( عليه الرّحمه ) كنيتش ابو العطاء است ؛ اسمش محمود بن على بن محمود ، مشتهر به « خواجو » ؛ صاحب فضل و كمال بوده و از مشاهير اهل عرفان و حال . در اوايل حال ، به شغل استيفا ، اشتغال داشته و مدّاح سلطان ابو سعيد خان چنگيزى بوده ؛ بعد به خدمت جمعى از
--> ( 1 ) . مثل اينكه وقتى در مسافرتنامهء شخصى انگليسى كه 200 سال تقريبا قبل از اين به شيراز آمده ، نوشته بود كه : وارد شيراز كه شدم نزديك به تنگ اللّه اكبر ، بر كنار جدول ركنآباد ، سنگى بزرگ محدّب بر قبرى نهادهاند . مردم شيراز آنجا آمده ، فاتحه مىخواندند . پرسيدم : اين قبر از كيست ؟ مذكور داشتند : از خواجوى كرمانى است . به اين دليل ، بايد قبر وى باشد ؛ اللّه تعالى اعلم .